5α-Redüktaz İnhibitörlerine Genel Bakış
5α-Redüktaz İnhibitörleri Nedir?
Section titled “5α-Redüktaz İnhibitörleri Nedir?”5α-Redüktaz inhibitörleri (5αRİ), 5α-redüktaz enziminin işini engelleyerek vücutta dihidrotestosteron (DHT) üretimini azaltan ilaçlardır. DHT, testosteronun bu enzim eliyle dönüştüğü daha güçlü ve daha aktif metabolitidir; birçok androjenik etkinin asıl sorumlusu da odur:
- Saçlı deride saç dökülmesi (androgenetik alopesi)
- Yüz ve vücutta kıllanma
- Sebum üretiminin artması (yağlı cilt/akne)
- Prostat büyümesi
HRT’deki Yeri
Section titled “HRT’deki Yeri”5αRİ’ler birincil bir antiandrojen değildir. Testosteron düzeyini doğrudan düşürmezler; bunun yerine testosteronun DHT’ye dönüşümünün önüne geçerler. Transfeminen HRT’de 5αRİ’ler genellikle şu durumlarda yardımcı (adjuvan) tedavi olarak devreye girer [1] :
- HRT’ye başladıktan sonra saçlı deride süregelen saç dökülmesi
- Yüz/vücut kıllanmasındaki azalmanın yeterince tatmin edici olmaması
- Testosteron (T) kadın aralığına indiği halde DHT’nin yüksek seyretmesi
- Spironolakton ya da CPA yerine geçen bir tedavi olarak değil, bunlara eklenen bir destek olarak
5αRİ’lerin Yapamadıkları
Section titled “5αRİ’lerin Yapamadıkları”- ❌ Testosteron düzeyini düşüremezler
- ❌ Birincil antiandrojenlerin yerini tutamazlar
- ❌ Tamamlanmış iskelet maskülinizasyonunu geri döndüremezler
- ❌ Meme gelişimi sağlayamazlar
İki Yaygın İlaç
Section titled “İki Yaygın İlaç”| Özellik | Finasterid | Dutasterid |
|---|---|---|
| Hedef | Yalnızca Tip II 5α-redüktaz | Tip I + Tip II 5α-redüktaz |
| DHT azalması | ~%65-70 | ~%90-95 |
| Yarı ömür | ~6-8 saat | ~4-5 hafta |
| Etki başlangıcı | Aylar | Aylar |
| Kanıt düzeyi | B | C |
| Maliyet | Daha düşük (jenerikleri mevcut) | Daha yüksek |