5α-Redüktaz İnhibitörlerine Genel Bakış

5α-Redüktaz İnhibitörleri Nedir?

5α-Redüktaz inhibitörleri (5αRİ), 5α-redüktaz enzimini baskılayarak dihidrotestosteron (DHT) üretimini azaltan ilaçlardır. DHT, testosteronun daha güçlü ve aktif metabolitidir ve birçok androjenik etkiden sorumludur:

Saçlı deride saç dökülmesi (androgenetik alopesi)
Yüz ve vücut kıllanması
Artmış sebum üretimi (yağlı cilt/akne)
Prostat büyümesi

HRT’deki Rolü

5αRİ’ler birincil antiandrojen değildir. Testosteron düzeyini doğrudan düşürmezler; bunun yerine testosteronun DHT’ye dönüşümünü engellerler. Transfeminen HRT’de 5αRİ’ler genellikle aşağıdaki durumlarda yardımcı (adjuvan) tedavi olarak kullanılır^[1]:

HRT’ye başladıktan sonra saçlı deride devam eden saç dökülmesi
Yüz/vücut kıllanmasındaki azalmanın yeterince tatmin edici olmaması
T (testosteron) kadın aralığında olduğu halde DHT’nin yüksek kalması
Spironolakton veya CPA yerine geçen bir tedavi olarak değil, bunlara ek bir destek olarak

5αRİ’lerin Yapamadıkları

❌ Testosteron düzeyini düşüremezler
❌ Birincil antiandrojenlerin yerini alamazlar
❌ Tamamlanmış iskelet maskülinizasyonunu geri çeviremezler
❌ Meme gelişimini sağlayamazlar

İki Yaygın İlaç

Özellik	Finasterid	Dutasterid
Hedef	Yalnızca Tip II 5α-redüktaz	Tip I + Tip II 5α-redüktaz
DHT azalması	~%65-70	~%90-95
Yarı ömür	~6-8 saat	~4-5 hafta
Etki başlangıcı	Aylar	Aylar
Kanıt düzeyi	B	C
Maliyet	Daha düşük (jenerikleri mevcut)	Daha yüksek