Tổng quan về thuốc ức chế 5α-reductase

Thuốc ức chế 5α-reductase là gì?

Thuốc ức chế 5α-reductase (5αRI) là nhóm thuốc làm giảm lượng dihydrotestosterone (DHT) mà cơ thể tạo ra, bằng cách ức chế enzyme 5α-reductase. DHT là dạng chuyển hóa hoạt tính mạnh hơn của testosterone, và là thủ phạm đứng sau một số tác động androgen:

Rụng tóc da đầu (rụng tóc kiểu androgen)
Mọc lông mặt và lông cơ thể
Tăng tiết bã nhờn (da dầu, mụn)
Phì đại tuyến tiền liệt

Vai trò trong HRT

5αRI không phải là thuốc kháng androgen chính. Chúng không trực tiếp hạ nồng độ testosterone — thay vào đó, chúng chặn quá trình testosterone chuyển hóa thành DHT. Trong HRT nữ hóa, 5αRI thường chỉ đóng vai trò hỗ trợ thêm, trong những tình huống như sau^[1]:

Tóc da đầu vẫn rụng dai dẳng sau khi đã bắt đầu HRT
Lông mặt, lông cơ thể giảm chậm hơn mong muốn
T đã về mức nữ giới nhưng DHT vẫn còn cao
Như một thứ bổ sung thêm cho spironolactone hoặc CPA, chứ không phải để thay thế chúng

Những điều 5αRI không làm được

❌ Không thể hạ nồng độ testosterone
❌ Không thể thay cho thuốc kháng androgen chính
❌ Không thể đảo ngược quá trình nam hóa khung xương đã hoàn tất
❌ Không thể thúc đẩy ngực phát triển

Hai loại thuốc thường dùng

Đặc điểm	Finasteride	Dutasteride
Đích tác động	Chỉ 5α-reductase type II	5α-reductase type I + type II
Mức giảm DHT	~65-70%	~90-95%
Thời gian bán thải	~6-8 giờ	~4-5 tuần
Thời gian bắt đầu có tác dụng	Vài tháng	Vài tháng
Mức độ chứng cứ	B	C
Chi phí	Thấp hơn (có thuốc generic)	Cao hơn